NASK Nastolatki 3.0 - ponad 93% nastolatków do korzystania z sieci używa smartfona

Nastolatki online. Non stop

4 godzin i 12 minut. Tyle czasu każdego dnia korzysta z internetu przeciętny polski nastolatek, używając przede wszystkim smartfona (prawie 94% dzieciaków). Co robi? Orientację daje tegoroczny raport „Nastolatki 3.0”, przygotowany przez Państwowy Instytut Badawczy NASK.

Dziś pytanie „ile czasu  jesteś on-line?” nabiera nowego znaczenia – wielu nie tylko młodych ludzi jest de facto on-line przez cały czas, ponieważ mamy przy sobie smartfony na stałe połączone z siecią. Na bieżąco otrzymujemy powiadomienia z mediów społecznościowych, wiadomości przez komunikatory, w każdej chwili możemy sięgnąć po telefon i skorzystać z tego, co oferuje sieć – podkreśla Marcin Bochenek, Dyrektor Pionu Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Państwowym Instytucie Badawczym NASK.

Coraz dłużej i coraz wcześniej

Czas, który dzieciaki spędzają w sieci, wydłuża się. Dziś jest to średnio 4 h 12 min, poprzednie badanie wskazywało na 3 h 40 min. 27% dzieciaków spędza w sieci od 2 do 4 godzin dziennie, 22,9% – od 4 do 6 godzin. Ekstremistów siedzących w sieci ponad osiem godzin jest 12%.

Za dużo? Połowa młodzieży zgadza się ze stwierdzeniem Myślę, że powinienem/powinnam mniej korzystać z mojego telefonu/smartfonu. Podpisuje się pod nim 56% osób.

Jednocześnie obniża się wiek „internetowej inicjacji”. Obecni uczniowie podstawówek i gimnazjów zaczęli korzystać z sieci średnio w wieku 6 lat i 10 miesięcy, a szkół ponadgimnazjalnych – ok. 8 lat. W poprzednim raporcie uczniowie gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych wskazali średni wiek 9 lat i 5 miesięcy. Zestawienie tych danych pokazuje, że im młodsze pokolenie, tym wcześniej zaczęło z sieci regularnie korzystać.

Co oni tam właściwie robią?

Co oni tam właściwie robią? Smartfon zastępuje młodym ludziom radio, telewizor, telefon i komputer stacjonarny. Oto najczęstsze aktywności:

  • słuchanie muzyki (65,4%),
  • oglądanie filmów i seriali (62,1%),
  • kontakt z rodziną i znajomymi poprzez komunikatory (61%),
  • używanie portali społecznościowych (59,4%). 

Aktywność w internecie zależy od płci. Chłopcy wyraźnie częściej niż dziewczęta deklarują udział w grach on-line (63,8% chłopców i 16,7% dziewcząt). Z kolei więcej dziewcząt (72%) deklaruje, że korzysta z czatów i komunikatorów do kontaktów z rodziną i znajomymi. Tu rozbieżność jest mniejsza – wśród chłopców taką odpowiedź wybrało 50,6%.

Internet to także źródło korzyści i możliwości rozwoju – od poszerzania wiedzy w określonej dziedzinie, po możliwość kreowania wizerunku czy poszukiwanie tożsamości (blogi, vlogi, udzielanie się na forach etc.)

Cyberzagrożenia – znają, doświadczyli

Niepokoi fakt, że niemal połowa badanych bezpośrednio doświadczyła internetowej przemocy. Nastolatki najczęściej padają ofiarami wyzywania, ośmieszania i poniżania – mówi prof. Jacek Leśkow, dyrektor NASK.

Zdecydowana większość młodych ludzi natknęła się też na przejawy przemocy internetowej, kierowanej przeciwko znajomej lub znajomemu. Jedynie 23,5% badanych zadeklarowało, że nigdy nie było świadkami takich zdarzeń.

Prywatność młodzieży

Młodzi ludzie dość przewrotnie rozumieją „ochronę prywatności” w sieci. Chronią ją przed innymi użytkownikami tego samego urządzenia (np. przed rodzicami czy rodzeństwem), a nie innymi użytkownikami sieci. Czy wiedzą, jak się chronić? Nieco powyżej 30% badanych młodych Polaków korzysta z technik bardziej zaawansowanych, np. logowanie wieloeatpowe, a tylko 11% regularnie zmienia swoje hasła dostępowe do swoich kont e-mail i portali społecznościowych.

Internet będzie zmieniał życie młodzieży

Na co liczą nastolatki, jeśli chodzi o przyszłość korzystania z internetu? Na większy, swobodny dostęp do różnorodnych zasobów wskazało 74% ankietowanych, a 57,% wyraziło nadzieję, że powiększy się oferta spraw, które można załatwić online (57,6%). Aż 40,5% podkreśliło nadzieje globalne – zniknięcie barier językowych i/lub kulturowych w komunikacji między ludźmi. Ok. 30% wskazało upowszechnienie możliwości pracy przez internet. 15,3% ma nadzieję, że dzięki technologiom będzie można żyć na satysfakcjonującym poziomie, nie pracując w ogóle. Czy boją się czegoś? Tak, przede wszystkim cyberprzestępczości (66%) ograniczenia swobody korzystania z sieci poprzez dodatkowe opłaty (55,8%), ale i cenzurę państwa (43,3%) czy firmy (ok. 40%). Nastolatkowie obawiają się też inwigilacji: ze strony obcych państw (40%), polskiego rządu (37,9%), i firm (33,3%).

Badanie „Nastolatki 3.0” było zrealizowane przez Państwowy Instytut Badawczy NASK od września do listopada 2018 r. To trzecia edycja badania – zapoczątkowanego w 2014 r. i odbywającego się co 2 lata. W badaniu wzięło udział 1173 uczniów z 55 szkół z całej Polski, w tym uczniowie: szkół podstawowych (531), gimnazjów (25), liceów (456) i techników (161).

Szczegółowy raport z badania można znaleźć na www.nask.pl